In de vorige eeuw zijn bijna honderd van Schotland’s distilleerderijen gesloten of zelfs gesloopt. Bijna de helft van het aantal distilleerderijen dat ooit in Schotland heeft bestaan. Dat is nogal wat. Dalende verkopen, over-productie, wereldoorlogen en veranderende regelgeving zijn de redenen. Veel trieste verhalen komen er uit voort maar de distilleerderijen komen er niet mee terug, de whisky’s echter wel.

En wel door toedoen van The Lost Distillery Company. Een onafhankelijk Schots whisky bedrijf dat geobsedeerd is door vakmanschap en kwaliteit. Het brengt whisky’s terug die bijna een eeuw geleden op de markt waren, maar hoe? Wie denkt dat men bij dit bedrijf nog grote pakhuizen vol met oude whisky heeft, heeft het goed mis. Er is zelfs eigenlijk helemaal geen groot pakhuis..

Het antwoord ligt in de geschiedenis boeken. Een team van archiveerders onder leiding van professor Michael Moss van de Universiteit van Glasgow heeft jarenlang onderzoek gedaan naar deze oude whisky’s. De focus lag op 10 belangrijke componenten die het originele karakter van deze whisky’s heeft beïnvloedt. Op basis van deze componenten kan bij benadering worden vastgesteld hoe de whisky na het distilleren gesmaakt heeft. Op deze manier kon een smaakprofiel worden opgesteld dat dan ‘redelijk eenvoudig’ na te maken is.

Zoals al gezegd zijn er dus tien belangrijke componenten:

1. Tijd – de datum van het laatste distillaat van de betreffende distilleerderij is van essentieel belang.

2. Plaats – waar was de distilleerderij gelegen? Nabij gelegen distilleerderijen kunnen namelijk hetzelfde water, gerst en gist gebruikt hebben en wellicht komt dit heden ten dage nog terug bij huidige distilleerderijen

3. Water – een hoofd ingrediënt, maar was het hard of zacht? En bevatte het veel mineralen?

4. Gerst – waar kwam de gerst vandaan? Welk gedeelte werd gebruikt? En hoeveel fenolen bevatte dat?

5. Gist – een belangrijk onderdeel in het proces dat een grote invloed heeft op het eind resultaat

6. Turf – was de gerst geturfd of ongeturfd? Hoeveel turf is er gebruikt en waar kwam het vandaan?

7. Mash Tun – van welk materiaal? Was het open of dicht en hoe werd de temperatuur gecontroleerd?

8. Wash Back – vaak gemaakt van de Douglas conifeer maar tegenwoordig nauwelijks nog verkrijgbaar

9. Still – wat waren de vorm en grootte? En kleinere resulteert in meer contact met het koper en dat levert een stevigere spirit op

10. Hout – op wat voor vaten heeft de whisky gerijpt? Van welk hout? En hoe groot was de invloed op de smaak?

Tien vraagstukken die extreem lastig te beantwoorden zijn en waar bijna geen enkele whisky professional zijn vingers aan durft te branden. En daarnaast nog tal andere facetten die van invloed zijn. Vroeger was er nog geen koude filtratie en evenmin werd er karamel toegevoegd. Het team van professor  Moss heeft de uitkomsten van het onderzoek zo geïnterpreteerd dat er acht belangrijke smaak nuances geïdentificeerd zijn: turf, bloemig, fruitig, graanachtig, wijnachtig, houtachtig, zwavelachtig, fenoolachtig.

Maar dan moet het lastigste eigenlijk nog komen…. het debat zoals men dat bij dit bedrijf noemt. De weken lang durende discussie tussen de onderzoekers en ervaren ‘nosers’ om tot een blend te komen die het smaak profiel van de verloren gegane distilleerderij recht doet. Een blend van single malts van verschillende distilleerderijen met verschillende smaak profielen is samengesteld op basis van het wetenschappelijke onderzoek en het oordeel van de ‘nosers’. Een lang proces waar nu drie ‘nieuwe verloren whisky’s’ het resultaat van zijn.

Lost Distillery Auchnagie (Series 1), 46%

Deze Auchnagie van The Lost Distillery Company is een blend whisky  benadering van de Auchnagie single malt die bijna 100 jaar geleden werd gedistilleerd

De Auchnagie distilleerderij bestaat al bijna 100 jaar niet meer. De distilleerderij werd in 1812 gesticht en lag in de buurt van Tulliemet, vlakbij Ballinluig in Pertshire. De distilleerderij heeft haar naam te danken aan het Keltische “Adach na Gaoidhe” dat “wind van de vlakte” betekend. De regio barstte van de boerderij-distilleerderijen maar velen zijn al verwoest. De Auchnagie distilleerderij had minstens zeven verschillende eigenaren. James Duff was stichter van deze grootse distilleerderij en John Dewar&Sons was de 7e eigenaar en de definitieve sluiter. Dat kwam voornamelijk door het gebrek aan water, gebrek aan geld en veranderingen van de wetten vanwege de velen illegale whisky boerderijen.

Kleur: strogeel

Neus: zoete en bloemige aroma’s, met een delicaat geparfumeerd accent

Smaak: tonen van honing, zacht citrusfruit, appel en zoete kruiden

Afdronk: een zachte en ronde afdronk met een subtiel aards accent van milde turf

kopen

Lost Distillery Strathedn (Series 2), 46%

Deze Stratheden van The Lost Distillery Company is een blend whisky benadering van de Stratheden single malt die bijna 90 jaar geleden werd gedistilleerd.

De gevolgen van de Drooglegging werden Stratheden in 1926 fataal. Tegen deze tijd was de distilleerderij ook bekend als Auchtermuchty. Deze tweede botteling van The Lost Distillery Company betreft een distilleerderij waarvan een deel nog overeind staat. De kleur van het etiket is dezelfde als die van de deuren van het warehouse.  De distilleerderij werd opgericht door Alexander Bonthrone, een man waarvan gezegd wordt dat hij tot zijn dood in 1890 doorging met distilleren. Zijn whisky werd gerekend tot het beste wat Schotland te bieden had. De hoge kwaliteit werd mede bepaalt door het kraakheldere water dat hij gebruikte. Afkomstig uit de “Lover’s Pool” liep het via een in graniet gehouwen aquaduct naar de distilleerderij en zijn drie waterraderen. Dit water voorzag Stratheden zowel van al zijn energie, als van het water voor de whiskyproductie. De beroemde whisky-expert Alfred Barnard omschreef het als: “It is splendid water, and as pure and sparkling as crystal”.

Kleur: lichtgoud

Neus: rijke tonen van gedroogd fruit, samen met sinaasappelzeste en subtiele aroma’s van pekel

Smaak: vol en rijk, met tonen van tropisch fruit, gekonfijte ananas en vanille. In de afdronk komen duidelijke tonen van sherry-rijping naar voren, zoals kaneel, rozijnen en pure chocolade. Het geheel wordt nog complexer door wat ziltige tonen en aanhoudende rokerigheid.

Afdronk: middellang met duidelijke sherry invloeden

kopen

Lost Distillery Gerston (Series 3), 46%

Deze Gerston van de Lost Distillery Company is een blend whisky benadering van de Gerston single malt die ongeveer tachtig jaar geleden werd gedistilleerd.

Het verhaal van de derde botteling in de Lost Distilleries-serie is eigenlijk het verhaal van twee distilleerderijen, Gerston One en Gerston Two. De eerste was een kleine boerderij-distilleerderij die bijna zijn hele bestaan in eigendom was van de familie Swanson. De whisky gold als de beste van Caithness en zijn reputatie zorgde voor klanten in de hoogste Londense kringen, ja zelfs tot in India en Brazilië. Een aantal jaren na de sluiting van de oorspronkelijke distilleerderij werd een opvolger gebouwd door ondernemers uit Londen. In tegenstelling tot Gerston 1 was dit een hypermoderne en veel grotere distilleerderij. Bovendien werden andere grondstoffen gebruikt, zodat deze whisky nimmer de goede naam van zijn voorganger kreeg. Na een overname, waarbij de naam in Ben Morven werd veranderd, kwam er al zeer snel een einde aan Gerston 2.

Kleur: geel goud

Neus: aroma’s van toffee, mandarijn, jodium en wat teer. Met water komen er tonen van frisse citrus en pekel vrij

Smaak: eerst nadrukkelijke tonen van fenolen en zout, gevolgd door zachte tonen van crème brûlée, sinaasappelzeste en zoete chilipeper

Afdronk: lang, prikkelend en fris met tonen van as en turf rook

kopen